Je opent op maandagochtend je computer, maar kunt ineens niet meer bij belangrijke bestanden. Documenten zijn onleesbaar, programma’s werken niet en op het scherm verschijnt een bericht waarin geld wordt geëist. Zo’n aanval kan de dagelijkse werkzaamheden binnen een bedrijf flink verstoren. Wat is ransomware en hoe bescherm je je bedrijf ertegen?
Wat gebeurt er bij een ransomware-aanval?
Bij een ransomware-aanval proberen criminelen toegang te krijgen tot computers, bestanden of andere onderdelen van de bedrijfsomgeving. Vervolgens kunnen zij gegevens versleutelen, waardoor medewerkers deze niet meer kunnen openen.
Sommige aanvallers kopiëren eerst bedrijfsgegevens voordat ze bestanden blokkeren. Daarna kunnen ze dreigen om deze informatie openbaar te maken als er niet wordt betaald.
De gevolgen blijven niet altijd beperkt tot één computer. Wanneer systemen met elkaar verbonden zijn, kan een aanval ook gedeelde bestanden en belangrijke bedrijfsprogramma’s raken. Hierdoor kunnen werkzaamheden tijdelijk stil komen te liggen.
Hoe komt ransomware een bedrijf binnen?
Een ransomware-aanval kan op verschillende manieren beginnen. Een bekende methode is een misleidende e-mail. Een medewerker ontvangt bijvoorbeeld een bericht dat afkomstig lijkt van een klant, leverancier of bekende organisatie. Daarin staat een link of bijlage die betrouwbaar lijkt, maar dat niet is.
Ook gestolen inloggegevens vormen een risico. Wanneer criminelen een gebruikersnaam en wachtwoord in handen krijgen, kunnen zij proberen toegang te krijgen tot zakelijke accounts en systemen. Dat is extra belangrijk wanneer medewerkers vanaf verschillende locaties inloggen op bijvoorbeeld een online werkplek.
Een andere ingang is verouderde software. Softwareleveranciers brengen regelmatig updates uit om beveiligingsproblemen op te lossen. Wanneer zulke updates lange tijd niet worden uitgevoerd, kan een bekend probleem een risico blijven vormen.
Hoe herken je een mogelijke aanval?
Ransomware zelf wordt soms pas zichtbaar wanneer bestanden al zijn geblokkeerd. Het herkennen van verdachte situaties vóór dat moment is daarom belangrijk.
Let bijvoorbeeld op onverwachte berichten waarin haast wordt gecreëerd. Een e-mail kan vragen om onmiddellijk een factuur te betalen, een bijlage te openen of opnieuw in te loggen. Controleer bij twijfel via een andere weg of het verzoek daadwerkelijk van de genoemde persoon of organisatie afkomstig is.
Ook onbekende inlogmeldingen of plotselinge veranderingen aan bestanden kunnen reden zijn om actie te ondernemen. Medewerkers hoeven daarbij niet zelf vast te stellen of sprake is van een aanval. Het belangrijkste is dat zij weten waar ze een verdachte situatie kunnen melden.
Hoe bescherm je je bedrijf tegen ransomware?
Ransomware volledig uitsluiten is niet realistisch. Wel kun je verschillende maatregelen nemen die de kans op een succesvolle aanval verkleinen en helpen om schade te beperken.
- Voer updates van computers, servers en programma’s tijdig uit.
- Gebruik sterke wachtwoorden en extra controle bij het inloggen.
- Maak regelmatig back-ups van belangrijke bedrijfsgegevens.
- Geef medewerkers alleen toegang tot informatie die zij voor hun werkzaamheden nodig hebben.
- Zorg dat medewerkers verdachte e-mails, links en bijlagen leren herkennen.
Waarom zijn goede back-ups belangrijk tegen ransomware?
Wanneer ransomware bestanden onbruikbaar maakt, kan een goede back-up helpen om gegevens te herstellen. Je bent dan minder afhankelijk van de bestanden die tijdens de aanval zijn geraakt. Gebruik je veel bestanden en gegevens binnen Microsoft 365? Dan kan een Backup Microsoft Office 365 helpen om ook hiervan een afzonderlijke kopie beschikbaar te hebben.
Een back-up moet wel goed worden ingericht. Als criminelen vanuit de normale bedrijfsomgeving ook bij de reservekopieën kunnen komen, bestaat het risico dat deze eveneens worden beschadigd of verwijderd.
Controleer daarom regelmatig of belangrijke gegevens worden opgeslagen en daadwerkelijk kunnen worden teruggezet. Bepaal ook welke informatie noodzakelijk is om na een incident weer verder te kunnen werken. Zo weet je vooraf welke gegevens als eerste moeten worden hersteld.
Wat moet je doen als je bedrijf ransomware ontdekt?
Wanneer je vermoedt dat een computer of systeem is getroffen, is snel handelen belangrijk. Neem direct contact op met de verantwoordelijke IT-partij of beheerder en voorkom waar mogelijk dat het getroffen apparaat contact houdt met andere systemen.
Vervolgens moet worden onderzocht wat er precies is gebeurd. Welke apparaten en gegevens zijn geraakt? Is er mogelijk informatie buitgemaakt? En welke systemen kunnen veilig worden hersteld?
Een vooraf afgesproken aanpak voorkomt dat zulke beslissingen pas tijdens een incident worden bedacht. Leg daarom vast wie er moet worden ingeschakeld, waar belangrijke back-ups staan en welke systemen voorrang krijgen bij herstel.
Hoe past bescherming tegen ransomware binnen IT security?
Ransomware is geen probleem dat je met één beveiligingsprogramma oplost. De bescherming bestaat uit meerdere onderdelen, zoals veilige toegang, actuele software, back-ups en controle van belangrijke systemen.
Daarom hoort bescherming tegen ransomware binnen de bredere IT security van een organisatie. Het doel is niet alleen om aanvallen zoveel mogelijk buiten te houden. Een organisatie moet ook verdachte situaties kunnen herkennen en voorbereid zijn op herstel wanneer er toch iets misgaat.
Door deze maatregelen regelmatig te controleren, blijft de beveiliging aansluiten bij veranderingen binnen het bedrijf.
Hoe bescherm je je bedrijf tegen ransomware met Init3?
Een passende beveiliging begint met inzicht in de systemen en gegevens die belangrijk zijn voor jouw organisatie. Bij Init3 kijken we onder andere naar toegang, updates, back-ups en de maatregelen die nodig zijn om risico’s te verkleinen.
Zo ontstaat een aanpak die niet alleen gericht is op het voorkomen van ransomware, maar ook op het beperken van de gevolgen van een mogelijk incident.
Wil je weten wat ransomware is en hoe je je bedrijf ertegen beschermt? Neem contact op met Init3 en bespreek welke beveiligingsmaatregelen aansluiten bij jouw organisatie.

